Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027

Logo Funduszy Europejskich
Logo Podkarpackie przestrzeń otwarta
20 lat Polski w Unii Europejskiej
Logo Unii Europejskiej

Instytucje oraz beneficjenci realizujący program Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027 (FEP 2021-2027), zgodnie z postanowieniami Umowy Partnerstwa na lata 2021-2027, zobowiązani są do przestrzegania horyzontalnych zasad równościowych:

  • zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami,
  • zasady równości kobiet i mężczyzn.

Oprócz horyzontalnych zasad równościowych w systemie wdrażania funduszy europejskich obowiązują również horyzontalne warunki podstawowe, które musi spełniać FEP 2021 -2027 przez cały okres jego realizacji. Tymi warunkami są:

  • warunek skutecznego stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej ,
  • warunek wdrożenia i stosowania Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych,
  • Instytucje zaangażowane w realizację programu FEP 2021-2027 mają obowiązek przestrzegania postanowień Karty praw podstawowych UE oraz Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych na każdym etapie i w każdym procesie realizacji FEP, czyli podczas przygotowywania, wdrażania, monitorowania, sprawozdawczości, ewaluacji, informacji i promocji oraz kontroli programu.

Natomiast Beneficjenci zobowiązani są do przestrzegania postanowień tych dokumentów w trakcie realizacji swoich projektów.

Stosowanie zasad równościowych w projektach

We wdrażaniu programu Fundusze Europejskie dla Podkarpacia niedopuszczalna jest wszelka dyskryminacja ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Ponadto w procesie przygotowania i wdrażania FEP pod uwagę będzie brane w szczególności zapewnienie dostępności dla osób z niepełnosprawnościami.

Stosowanie zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oznacza, że wszystkie produkty projektów (w tym usługi), które otrzymają dofinansowanie z funduszy unijnych w ramach FEP 2021-2027, muszą być dostępne dla wszystkich ich użytkowników/użytkowniczek.

Dostępność pozwala w szczególności osobom z niepełnosprawnościami i osobom starszym na używanie produktów projektu na równi z innymi osobami.

Przykładami produktów projektów, które powinny być dostępne bez wyjątków (bez dyskryminacji) dla wszystkich ich użytkowniczek i użytkowników, są:

  • środki transportu, w tym: autobusy, wagony,
  • wybudowane lub zmodernizowane budynki użyteczności publicznej, w tym: szpitale, muzea, dworce kolejowe, miejsca przesiadkowe, przystanki,
  • sprzęt medyczny służący do ochrony lub ratowania zdrowia,
  • strony lub aplikacje internetowe,
  • szkolenia lub wydarzenia kulturalne.

Rozwiązania, które powodują, że produkty projektów (w tym usługi) są dostępne dla wszystkich bez dyskryminacji, zostały opisane w „standardach dostępności” dla polityki spójności 2021-2027, czyli w załączniku numer 2 do Wytycznych dotyczących realizacji zasad równościowych w ramach funduszy unijnych na lata 2021-2027 .

Stosowanie zasady równości kobiet i mężczyzn oznacza z jednej strony wdrożenie w danym projekcie działań (rozwiązań), które wpłyną na wyrównanie szans płci będącej w gorszym położeniu. Jednak z drugiej strony – chodzi o stworzenie takich mechanizmów, aby w trakcie realizacji projektu na żadnym etapie nie dochodziło do dyskryminacji i wykluczenia ze względu na płeć.

Stosowanie tej zasady ma pozwolić na osiągnięcie stanu, w którym kobietom i mężczyznom przypisuje się taką samą wartość społeczną, równe prawa i obowiązki. Obie płcie powinny mieć równy dostęp do korzystania z zasobów (rozumianych jako środki finansowe, szanse rozwoju), a także możliwości wyboru drogi życiowej bez ograniczeń wynikających ze stereotypów płci. Celem stosowania tej zasady w projektach jest np. uwzględnienie perspektywy płci przy projektowaniu produktów (w tym usług) danego projektu.

W programie Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027 dopuszczalne jest uznanie danego projektu za neutralny wobec tej zasady, o ile we wniosku o dofinansowanie projektu wnioskodawca uzasadni, dlaczego jego projekt nie jest w stanie zrealizować jakichkolwiek działań wpisujących się w tę zasadę. Takie uzasadnienie wnioskodawca powinien oprzeć na wyniku przeprowadzonej przez siebie analizy diagnozującej, czy w jego projekcie (w trakcie jego przygotowania i wdrażania) będą występowały nierówności względem płci. Przykładem takich nierówności będzie nieuwzględnienie perspektywy płci przy projektowaniu produktów (w tym usług) projektu lub ustalaniu warunków pracy przy jego wdrażaniu.

Warunek skutecznego stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej

Zgodnie z artykułem 9 ustęp 1 rozporządzenia ogólnego 2021/1060  obowiązkiem państwa członkowskiego oraz Komisji Europejskiej jest zapewnienie, że w procesie wdrażania funduszy europejskich szanowane będą prawa podstawowe oraz przestrzegana będzie Karta praw podstawowych Unii Europejskiej.

Z tego względu w procesie wdrażania FEP 2021-2027 stosowane będą mechanizmy, których celem jest zapewnienie zgodności Programu (w tym projektów) z tym dokumentem oraz procedurą zgłaszania przypadków niezgodności w tym zakresie (tak działań instytucji, jak i beneficjentów) Komitetowi Monitorującemu FEP 2021-2027.

Warunek wdrożenia i stosowania Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych

Zgodnie z postanowieniami Umowy Partnerstwa ze stosowaniem zasady równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami wiąże się konieczność spełnienia przez FEP 2021-2027 horyzontalnego warunku podstawowego w zakresie wdrażania postanowień Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

Oznacza to, że produkty (w tym usługi) w ramach projektów dofinansowanych w ramach FEP muszą być zgodne z wymogami wynikającymi z tego dokumentu, z poszanowaniem zasad równości, wolności wyboru, prawa do niezależnego życia, dostępności i zakazu wszelkich form segregacji.

Z tego względu w procesie wdrażania programu Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027 stosowane będą mechanizmy, których celem jest zapewnienie zgodności programu (w tym projektów) z tym dokumentem oraz procedura zgłaszania przypadków niezgodności w tym zakresie (tak działań instytucji, jak i beneficjentów) Komitetowi Monitorującemu FEP 2021-2027.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warto podkreślić, że w prawie polskim obowiązek stosowania zasad równościowych wynika z artykułów: 32 i 33 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 roku.

Zgodnie z artykułem 32 Konstytucji wszyscy są równi wobec prawa oraz mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.

Ponadto, zgodnie z artykułem 33 Konstytucji, kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej Polskiej mają równe prawa w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym. Kobieta i mężczyzna mają w szczególności równe prawo do kształcenia, zatrudnienia i awansów, do jednakowego wynagradzania za pracę jednakowej wartości, do zabezpieczenia społecznego oraz do zajmowania stanowisk, pełnienia funkcji oraz uzyskiwania godności publicznych i odznaczeń.

Zapoznaj się z dokumentami:

Polecane strony:

Szkolenie:

Poleć innym: